بیزنس مدل یا بوم مدل کسب و کار:

بیزنس‌مدل ابزاری برای مشخص کردن برنامه‌ریزی‌ها، استراتژی‌ها، مسیرها و …. برای ایجاد و یا توسعه یک کسب و کار محسوب می‌شود. جهت مطالعه سیستماتیک مدل‌های کسب و کار نیاز به تشخیص بیزنس مدل و اشراف به تفاوت‌های آن‌ها داریم. در این مقاله در نظر داریم تا با انواع بیزینس مدل‌ها و تفاوت‌هایشان با یکدیگر آشنا شویم.

 یک مدل کسب و کار از دو عنصر اصلی تشکیل شده است:

  • کسب و کار چه کاری انجام می‌دهد؟
  • یک کسب و کار با انجام آن کارها چگونه به درآمدزایی و سوددهی خواهد رسید؟

کسب و کارها با این دو عنصر از هم متمایز می‌شوند. به خاطر داشته باشید، نباید بیزنس مدل با بیزنس پلن اشتباه گرفته شود، بیزنس مدل در واقع بیان ساده، هر آنچه برای ساختن محصولی نیاز است، هر آنچه برای فروختن کالا/خدمت و یا ایده‌ای لازم است و مشتری چگونه و به چه دلیلی محصول را خریداری می‌کند، است.

برای طراحی بیزنس مدل خود نیاز به روش‌های جدید و پیچیده، ندارید و در ابتدای کار بهتر است ساده و کاملا قابل درک باشد. مدل‌های مختلف و از پیش تعیین شده‌ای وجود دارند که می‌توانید از آنها برای نوشتن بیزنس مدل خود بهره بگیرید.

مدل کسب و کار
مدل کسب و کار کانوس

انواع بیزنس مدل:

در این مقاله به معرفی ۱۵ بیزنس مدل می‌پردازیم

1-Manufacturer

مدل کسب و کار های تولیدی است که از مواد خام محصول تولید می‌کنند و آن را بی‌واسطه یا با واسطه به مشتری عرضه می‌نمایند. مثال: Ford, 3M, General Electric

2-Distributor  

توزیع‌کننده کالا یا محصول را از تولید‌کننده خریداری کرده و در سطح عمده و خرده توزیع می‌کند. مثال: Auto Dealerships

3-Advertisement

با افزایش تقاضا برای خدمات دیجیتال، مدل‌های تجاری تبلیغاتی حتی بیشتر در حال پیشرفت هستند. دقیقاً مانند زمان‌های قبل، این مدل‌های تجاری در بین ناشران رسانه‌ای مانند یوتیوب ، آپارات و … محبوب هستند، این اطلاعات به صورت رایگان بارگذاری می‌شود و تبلیغات توسط حامیان مالی و اسپانسرها پرداخت می‌شود.

4-Online Marketplace

بازارهای آنلاین فروشندگان مختلف را در یک پلتفرم جمع می‌کنند که سپس با یکدیگر به رقابت می‌پردازند تا همان محصول-خدمات را با قیمت‌های رقابتی ارائه دهند. این بازار، مدل تجاری خود را بر روی فاکتورهای مختلفی مانند اعتماد، تحویل رایگان و یا بر مدت زمان ارسال، فروشندگان با کیفیت و غیره بنا می‌کند و از هر فروش انجام شده بر روی سکوی خود کمیسیون می‌گیرد. مثال: آمازون

5-Freemium

در این مدل، کسب و کارها خدمات خود را به صورت رایگان ارائه می‌دهند و کاربر اگر تمایل به استفاده از قابلیت‌های بیشتر دارد، برای آن قابلیت‌ها پول پرداخت می‌کند و اصطلاحا اکانت خود را پریمیوم می‌کند. مثال: یوتیوب

6-High touch

رابطه بین فروشنده و مشتری تأثیر زیادی در کل درآمدهای شرکت دارد. شرکت‌هایی که دارای این مدل تجاری هستند با اعتماد و اعتبار کار می‌کنند. مثال: سالن‌های مو، شرکت‌های مشاوره.

7-Low touch

برعکس مدل High Touch، کمترین مداخله انسانی در فروش یک محصول یا خدمت دارد. هرچند که چنین شرکت‌هایی برای کاهش بیشتر مداخلات انسانی در ضمن بهبود تجربه مشتری در همان زمان، بر بهبود فناوری نیز تمرکز می‌کنند. مثال:Ikea ، SurveyMonkey.

8-Retailer

        خرده فروش پس از خرید محصول، آن را مستقیما به معرض دید عموم قرار می‌دهند. مثال: دیجی‌کالا، آمازون

9-Data Licensing / Data Selling

با پیشرفت تکنولوژی و وابستگی‌های بیشتر به اینترنت، یک سری کسب و کارهای جدید به وجود آمدند که با اعطای مجوز اطلاعات کاربران خود را در اختیار سایر کسب و کارها قرار می‌دهند. مثال: توییتر

10-Ecommerce

ایجاد فروشگاه آنلاین برای فروش محصولات. مثال: دیجی‌کالا

11-Network  Marketing

بازاریابی شبکه ای یا بازاریابی چند سطحی شامل یک شبکه ساختاری هرمی از افرادی است که محصولات یک شرکت را می‌فروشند. این بیزنس مدل بر اساس کمیسیون اجرا می‌شود که فروشندگان برای فروش هنگام پاداش دریافت می‌کنند.

مدل کسب و کار بازاریابی شبکه‌ای در زمینه بازاریابی مستقیم و فلسفه فروش مستقیم کار می‌کند که در آن هیچ فروشگاه عرضه محصولات وجود ندارد اما محصولات مستقیماً توسط فروشندگان به بازار هدف عرضه می‌شود. مثال: ویزیتورهای شرکت‌های دارویی

12-Crowdsourcing

در این بیزنس مدل کسب و کار، کاربران به ارزش کسب و کار و اطلاعات می‌افزایند. در واقع این مدل با ایجاد ارزش برای کاربر و ارائه اطلاعات به جذب مخاطب و سود می پردازند. مثال: ویکی پدیا

13-Blockchain

یک پایگاه داده دیجیتالی است که هیچ کس مالک آن نیست، اما هرکسی می‌تواند در آن کمک کند بسیاری از مشاغل برای توسعه مدل‌های تجاری خود از این مسیر غیرمتمرکز استفاده می‌کنند. مدل‌های مبتنی بر blockchain متعلق به یک نهاد واحد نیستند و یا تحت نظارت قرار نمی‌گیرند.

14-Affiliate

بیزنس مدل تجاری بازاریابی وابسته، یک مدل مبتنی بر کمیسیون است که شرکت‌های وابسته تجارت خود را در جهت تبلیغ محصول، شریک می کنند و تمام تلاش خود را برای ترغیب طرفداران و کاربران خود برای خرید یکسان هدایت می کنند. در عوض، شرکت وابسته برای هر فروش ارجاع شده، کمیسیونی دریافت می‌کند. مثال: وب‌سایت‌های فروش خدمات گردشگری

15-Aggregator

این مدل به تازگی توسعه پیدا کرده است. در این مدل خدمات مختلف کنار هم جمع شده و در یک قالب ثابت و تحت نام برندی خاص ارائه می‌شوند. روش درآمدزایی در این مدل کمیسیون‌محور است. مثال: اسنپ

 روش های دیگری نیز وجود دارد که برای سهولت در نوشتن مدل کسب و کار خود می‌توانید از آنها استفاده نمایید. 

آژانس بازاریابی موترانا خدمات ویژه‌ای را در فرایند طراحی مدل کسب و کار و توسعه آن، ارائه می‌کند.