با ادامه توسعه فعالیت‌های صنعتی، جهانی شدن تجارت‌ها و مصرف‌گرایی، بحث‌های زیادی پیرامون انواع مدل‌ های تجارت وجود دارد. الگوی تجاری شرکت‌ها نیز دچار تغییر و تحولات زیادی در طی زمان شدند. شاید بیشترین الگوی تجاری که در گذشته مورد استفاده واقع می شد دو مدل B2B (کسب و کار به کسب و کار ) و B2C ( کسب و کار به مصرف کننده ) بودند و این دو مدل در تجارت بیشتر شناخته شده هستند. اما با تغییرات بسیار در تکنولوژی و پیشرفت کسب و کارها و پیشگیری از یکدیگر برای یافتن جایگاه بهتر در ذهن مشتری، انواع مدل‌ های تجارت نیز دستخوش تغییراتی شدند و مدل‌های C2B (مصرف کننده به کسب و کار) و C2C (مصرف کننده به مصرف کننده) و همچنین B2G (کسب و کار به دولت‌ها) بیشتر در دنیای تجارت مطرح شدند.
در این مقاله می خواهیم به توضیح انواع مدل‌های تجارت و تفاوت آنها صحبت کنیم.

مدل B2B (کسب و کار به کسب و کار)

مدل کسب و کار به کسب و کار
این الگوی تجاری در واقع فعالیت بین دو شرکت می‌باشد. بنابراین مشتری‌های یک شرکت، در واقع شرکت دیگری است.
اندازه شرکت‌هایی که از این الگوی تجاری استفاده میکنند می‌تواند بسیار متنوع و متفاوت باشد. برای مثال میتوان آرایشگاه کوچکی را در نظر گرفت که از وسایل یک کارخانه بزرگ استفاده می‌کند و یا یک شرکت توسعه دهنده کوچک که به تمام شرکت‌های بزرگ نرم‌افزار تخصصی می‌فروشد.
از مثال‌های دیگر این نوع از کسب و کار می‌توان به خدمات تبلیغاتی و بازاریابی اشاره نمود، بیشتر افراد نیاز به بازاریابی و تبلیغات ندارند و آژانس‌های بازاریابی خدمات خود را به شرکت‌ها ارائه می‌دهند و این نمونه بارز یک فعالیت B2B می‌باشد.

مدل B2C (کسب و کار به مصرف کننده)

مدل کسب و کار به مصرف کننده
این الگوی تجاری، فعالیت بین شرکت‌ها و مصرف کنندگان نهایی می‌باشد. برای مثال یک سوپرمارکت که کالاهای خود را به مصرف‌کنندگان نهایی کالا می‌فروشد.
در ابتدا این الگوی تجاری را برای تعریف فرآیند فروش مستقیم کالا به مصرف کننده نهایی در نظر می‌گرفتند اما امروزه برای توصیف معاملات اینترنتی بین خرده‌فروش و مصرف کننده نهایی نیز در نظر گرفته می‌شود.
برخی کسب و کارها می‌توانند تلفیقی از انواع مدل‌ های تجارت باشند و با توجه به شرایط فروششان دو الگوی تجاری B2B و B2C را همزمان داشته باشند. برای مثال نمایندگی مجاز یک خودرو را در نظر بگیرید اگر این نمایندگی ماشین هایش را به مردم عادی و مصرف کنندگان نهایی بفروشد از الگوی B2C استفاده کرده است اما اگر برای مثال، مشتری این نمایندگی سازمان تاکسیرانی بفروشد این مدل در واقع B2B می‌باشد.

  الگوی تجاری C2B 

مدل مصرف کننده به کسب و کار
در این الگوی تجاری که در واقع الگوی مرسومی نیست، و به خصوص در ایران کمتر شناخته شده است. مصرف کننده خود کالا و قیمت خدمات را مشخص می‌کنند. برخی از کسب و کارها امروزه و در عصر دانش مشتری، متوجه این نیاز شده‌اند و کسب وکار خود را به این سمت سوق داده‌اند، برای مثال شرکت LEGO متوجه این نیاز شد و توانست با استفاده از این الگوی تجاری تاثیر به‌سزایی در ساختار بازاریابی خود بگذارد و محبوبیت خود را به طرز چشم‌گیری افزایش دهد.
فعالیتی که LEGO انجام داد بدین صورت بود که از مخاطبین هدف خود درخواست کرد تا طرح‌های مورد علاقه خود را بازی LEGO بفرستند، شرکت، طرح‌ها را به مخاطبین نشان داده و برترین طرح از نظر مخاطبین به نام خود طراح ساخته می‌شود و درصدی از سود فروش آن محصول نیز به طراح می‌رسد.

الگوی تجاری C2C

در این مدل تجارت، فعالیت تجاری و همکاری متقابل، بین مصرف‌کنندگان شکل می‌گیرد. و به معنای فروش مستقیم بین افراد است. این مدل امروزه در Market place ها اتفاق می‌افتد برای مثال فردی کالای خود را در سایت دیوار به فروش می‌گذارد و مصرف کننده دیگری که به آن کالا نیاز دارد آن را خرید می‌کند و در واقع خرید و فروش هر دو به صورت مستقیم توسط مصرف‌کنندگان نهایی صورت گرفته است.

مدل B2G (کسب و کار به دولت‌ها)

یکی از مدل‌های فعالیت تجاری، انجام تعاملات اقتصادی، تجاری،‌ فرهنگی و … بین یک سازمان و دولت است. در این حالت از طریق برگزاری مناقصات و یا مزایده‌ها و … بین یک شرکت و سازمان دولتی ارتباط برقرار شده و نسبت به انعقاد قرارداد و انجام فعالیت اقدام می‌گردد. این ارتباطات بسیار رسمی بوده و در قالب تشریفات ویژه‌ای اجرایی می‌شوند.
با انواع مدل‌های تجارت در این مقاله آشنا شدید، برای انتخاب بیزینس مدل خود می‌توانید این ۵ مدل الگوی تجاری را نیز در نظر بگیرید و پس از انتخاب بیزینس مدل در نظر داشته باشید که از کدام الگو می‌خواهید استفاده نمایید.
ما در آژانس بازاریابی موترانا با سابقه چندین ساله در تدوین بیزینس پلن و برنامه جامع کسب و کار، می‌توانیم به شما در انتخاب بیزینس مدل و الگوی تجاریتان بر اساس نیاز بازار و با در نظر گرفتن نوآوری‌های لازم کمک کنیم.